Column

Democratie

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen kunnen de inwoners naar één van de 14 stembureaus om daar hun stem uit te brengen. In 2014 deed 59,9% van de mensen dit. In 2005 werd een referendum gehouden over de toekomst van de EU; toentertijd maakten landelijk juist ruim 63% van de inwoners gebruik van hun stemrecht. Toch besluit de gemeenteraad, onder aanvoering van burgemeester Marina van der Velde om het aantal stembureaus te halveren tijdens het referendum over het toetredingsverdrag met Oekraïne. Op woensdag 6 april kunnen alle inwoners maar terecht op zes stembureaus in de hele gemeente Kaag en Braassem.

Eigenlijk vroeg maandag 25 januari alleen D66 om uitbreiding van het aantal stembureaus, maar fractievoorzitter Roel Terraneo kreeg geen enkele steun van de overige partijen en legde al gauw 'het hoofd in de schoot'. En dat ondanks het feit dat maar liefst 400.000 Nederlanders de moeite hadden genomen om hun handtekening te zetten voor het organiseren van het referendum. Een referendum is, zoals we allemaal weten, de ultieme vorm van democratie waar de inwoners rechtstreeks hun mening kunnen geven over precaire onderwerpen.

Maar van dit soort democratie moet fractievoorzitter Ilse van der Poel (PRO) helemaal niets weten. Zij wil liever alle politieke zaakjes regelen in het gemeentehuis, samen met een twintigtal andere raads- en commissieleden. Over het raadgevend referendum zei ze tijdens de gemeenteraadsvergadering botweg: 'We moeten deugdelijk omgaan met het raadgevend referendum, want we zijn er mee geconfronteerd. We moeten hier zo min mogelijk aan doen. Het gaat volledig tegen de democratie in. Je zet je eigen volksvertegenwoordigers buiten spel.'

Pardon?! Een referendum gaat volledig tegen de democratie in? Een referendum dat democratisch is goedgekeurd door zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer? Een referendum waarvan de eisen zo hoog waren gesteld, dat geen politicus had verwacht, dat ooit aan de voorwaarden kon worden voldaan? En nu een groepje initiatiefnemers dat toch voor elkaar heeft gekregen, schuift de PRO-politica het referendum aan de kant als 'niet democratisch'. Neen, Ilse van der Poel, het referendum is juist het summum van democratie.

Het is juist het huidige systeem van de vertegenwoordigende democratie, waarbij een groepje politici het woord voert voor de rest van de bevolking, dat niet volledig democratisch is. Slechts eens per vier jaar mogen de inwoners hun stem uitbrengen en vervolgens kunnen de politici de mening van de inwoners straffeloos naast zich neerleggen. Dat is de huidige vorm van democratie waar we mee moeten leven. En het is minder democratisch, dan het vragen van de mening van alle inwoners.

Joep Derksen